Σεμινάριο 2010
Δύο πενθήμερα εκπαιδευτικά σεμινάρια οργανώνονται στην Πάτμο το μήνα Σεπτέμβριο 2010 με θέματα που αφορούν στην αρχαιολογία του βιβλίου, στη συντήρηση βιβλίου και στην ιστορική βιβλιοδεσία.
Φέτος τα σεμινάρια θα διεξαχθούν σε παραδοσιακή Πατμιακή αρχοντική οικία στους πρόποδες της Μονής.
- ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΡΙΩΝ
(Καθηγητής: Δρ Γεώργιος Μπουδαλής)
Ημερομηνία: 30 Αυγούστου - 3 Σεπτεμβρίου 2010 | Θέσεις: 12 | Κόστος παρακολούθησης: 500 € Στόχος αυτού του πενθήμερου σεμιναρίου είναι να παρουσιαστούν τα χαρακτηριστικά των κεφαλαριών στα πλαίσια της Βυζαντινής και μετα-Βυζαντινής βιβλιοδεσίας και να διασαφηνιστεί ο λειτουργικός και διακοσμητικός τους ρόλος. Μέσω μιας εισαγωγικής διάλεξης θα επεξηγηθούν η εξέλιξη στην κατασκευή των κεφαλαριών - χρονικά και γεωγραφικά, η κατηγοριοποίησή τους και η σχετική ορολογία, ενώ παράλληλα θα παρουσιαστούν πολλά δείγματα κεφαλαριών μέσω φωτογραφιών, μοντέλων βιβλιοδεσίας και πρωτότυπων βιβλιοδεσιών από τη συλλογή χειρογράφων καιεντύπων της βιβλιοθήκης της Μονής Πάτμου. Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου θα αναπαραχθούν 8 διαφορετικοί τύποι κεφαλαριών, απλών και σύνθετων, με ή χωρίς πυρήνες ή διακοσμητική πλέξη, από τα πιο απλά έως τα πιο πολύπλοκα, όπως αυτά συναντώνται στις Βυζαντινές και μετα-Βυζαντινές βιβλιοδεσίες από τον 10ο έως τον 17ο αιώνα. Τέλος, θα προσδιορισθούν οι ομοιότητες και οι διαφορές τους με τα κεφαλάρια τόσο των Δυτικο-ευρωπαϊκών βιβλιοδεσιών όσο και με αυτά των βιβλιοδεσιών Ανατολίτικης προέλευσης, όπως των Αραβικών, των Συριακών και των Γεωργιανών.
- ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΗ ΣΕ ΠΕΡΓΑΜΗΝΗ
Καθηγητής: Ευάγγελος Ζουρνατζής
Ημερομηνία: 6-10 Σεπτεμβρίου 2010 | Θέσεις: 12 | Κόστος παρακολούθησης: 500 € Κατά τη διάρκεια αυτού του πενθήμερου σεμιναρίου θα ασχοληθούμε με όλα τα στάδια της σχεδίασης, μεταφοράς και ζωγράφισης μικρογραφίας σε προετοιμασμένα περγαμηνά φύλλα. Ακολουθόντας τις παραδοσιακές τεχνικές των Βυζαντινών μικρογράφων και χρησιμοποιόντας υλικά, μελάνια και χρώματα όσο πιο κοντά στα πρωτότυπα όσο είναι εφικτό, οι παρακολουθούντες θα έχουν τη δυνατότητα να εξοικοιωθούν με τη διαδικασία προετοιμασίας της περγαμηνής και να διακοσμήσουν μια επίτιτλη μικρογραφία. Θα παρουσιαστούν διάφορες τεχνικές λεπτομέρειες σχετικές με τη δημιουργία των μικρογραφιών, παράλληλα με την αναφορά σε ζητήματα αισθητική της Βυζαντινής μικρογραφίας, την ιδιαιτερότητα των υλικών που επηρεάζουν τη βιωσιμότητα των μικρογραφιών και τις προυποθέσεις για τη σωστή διατήρησή τους.
Δομή και Πρόγραμμα
Τα μαθήματα ξεκινούν στις 09.00. Υπάρχει ένα μικρό πρωινό διάλειμμα στις 10.30 και κατόπιν το μεσημεριανό διάλειμμα στις 13.00. Τα μαθήματα μετά το γεύμα συνεχίζουν έως τις 15.30. Μετά υπάρχει αρκετός χρόνος για περιήγηση στο νησί, επίσκεψη στο σπήλαιο της Αποκαλύψεως ή περίπατο στα στενά της πανέμορφης Χώρας . Τα μαθήματα παραδίδονται στην Αγγλική γλώσσα και προσφέρονται για προχωρημένους σπουδαστές και επαγγελματίες από τους χώρους της συντήρησης βιβλίων, της βιβλιοδεσίας, της βιβλιοθηκονομίας και της παλαιογραφίας. Καθώς τα σεμινάρια δεν είναι για επίπεδο αρχαρίων , οι παρακολουθούντες είναι απαραίτητο να είναι εξοικιωμένοι με τους όρους της βιβλιοδεσίας και να έχουν βασικές γνώσεις της ιστορίας του βιβλίου για τις περιόδους στις οποίες αναφέρονται τα σεμινάρια.
Αίτηση Συμμετοχής
Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων είναι η 31η Ιουλίου 2010. Για την συμμετοχή τους οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να στείλουν ένα μήνυμα με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στον Νικόλαο Σαρρή (info@patmosworkshop.com) αναφέροντας ως θέμα "Patmos Bookbinding Workshops 2010".Θα πρέπει να διευκρινίζεται το/α σεμινάριο/α που επιθυμούν να παρακολουθήσουν και ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα που να αναφέρει την εμπειρία τους, σχετική με τα σεμινάρια.
Χρονοδιάγραμμα Σεμιναρίων
| Καθηγητής | Σεμινάριο | Διάρκεια |
|---|---|---|
| Δρ Γεώργιος Μπουδαλής | Κατασκευή Βυζαντινών Κεφαλαριών | 30 Αυγούστου-3 Σεπτεμβρίου |
| Ευάγγελος Ζουρνατζής | Βυζαντινή Διακοσμητική σε Περγαμηνή | 6-10 Σεπτεμβρίου |
Οι καθηγητές
Ο Δρ Γεώργιος Μπουδαλής είναι συντηρητής βιβλίων και εργάζεται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης. Έχει υπάρξει μέλος και υπεύθυνος ομάδας σε αποστολές καταγραφής χειρογράφων στα πλαίσια του St Catherine's Library Conservation Project στη Μονή Σινά. Η διδακτορική του διατριβή επικεντρώθηκε στην εξέλιξη των βιβλιοδεσιών στα Ελληνο-ορθόδοξα μοναστήρια της μεταβυζαντινής περιόδου. Ασχολείται παράλληλα ως επιμελητής στο Ligatus Bookbinding Glossary Project.
Οργάνωση σεμιναρίων
Νικόλαος Σαρρής
Ο Νικόλαος Σαρρής είναι υπεύθυνος του εργαστηρίου συντήρησης βιβλίων και χειρογράφων της Ιεράς Μονής Πάτμου. Έχει εργασθεί ως συντηρητής βιβλίων στην Βρετανική Βιβλιοθήκη του Λονδίνου (2004-2006) και στο UCL Strang Print Room. Συνεργάζεται με το Ligatus Research Unit, Λονδίνο σε ερευνητικά θέματα σχετικά με το πρόγραμμα St. Catherine’s Library Conservation Project από το 2001 και με το Thesaurus Foundation σχετικά με το διεθνές πρόγραμμα συντήρησης και προστασίας της συλλογής χειρογράφων στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Καϊρου. Εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή με υποτροφία από το A.H.R.C. (Arts and Humanities Research Board) με θέμα "Classification of Finishing Tools in Byzantine/Greek Bookbinding: Establishing Links for Manuscripts from the Library of the St. Catherine’s Monastery in Sinai, Egypt."