Σεμινάριο 2009
Το εργαστήριο συντήρησης βιβλίων και χειρογράφων διοργανώνει τέσσερα πενθήμερα εκπαιδευτικά σεμινάρια στο εργαστήριο συντήρησης κατά το μήνα Σεπτέμβριο 2009
Στόχος των σεμιναρίων είναι η λειτουργία του εργαστηρίου συντήρησης βιβλίων και χειρογράφων καθώς και της βιβλιοθήκης της Μονής ως εκπαιδευτικού φορέα και πόλου έλξης συντηρητών βιβλίων, παλαιογράφων, και βιβλιοθηκονόμων απ’όλο τον κόσμο. Επίσης στόχος μας είναι να προάγουμε την έρευνα των βιβλιοδεσιών της συγκεκριμένης συλλογής αλλά και ευρύτερα της ιστορικής βιβλιοδεσίας. Επιθυμούμε το εργαστήριο και η βιβλιοθήκη της Μονής να αποτελέσει χώρο συνεύρεσης καθηγητών, επαγγελματιών και σπουδαστών, οι οποίοι θα προσφέρουν με τη σειρά τους τις γνώσεις τους σε θέματα οργάνωσης, μελέτης, προβολής, διάσωσης και συντήρησης χειρογράφων και έντυπων βιβλίων τόσο της βιβλιοθήκης της Μονής όσο και άλλων συλλογών.
- ΚΟΠΤΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΕΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ
Καθηγητής: Professor John Shapre
Ημερομηνία: 31 Αυγούστου -4 Σεπτεμβρίου 2009 | Θέσεις: 12 | Κόστος παρακολούθησης: 530 € Το σεμινάριο αυτό καλύπτει την περίοδο της κατασκευής βιβλιοδεσιών όπως αυτές τεκμηριώνονται από αρχαιολογικά ευρήματα, ιδιαίτερα από την Αίγυπτο και τις αρχαίες ξύλινες ταμπλέτες, τον πάπυρο, τους κώδικες, τις Κόπτικες βιβλιοδεσίες του 3ου-5ου αιώνα έως και το 1000 μ.Χ. Θα εξεταστεί η ιστορία της Κόπτικης τεχνοτροπίας βιβλιοδεσίας όπως καταγράφεται μέσω των πολυάριθμων παραδειγμάτων που έχουν διασωθεί και ο τρόπος με τον οποίο εξελίσεται τα επόμενα 1000 χρόνια.
- ΧΡΥΣΟΤΥΠΗ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ
Καθηγητής: Trevor Lloyd
Ημερομηνία: 7-11 Σεπτεμβρίου 2009 | Θέσεις: 8 | Κόστος παρακολούθησης: 530 € Σε αυτό το σεμινάριο ο κ. Trevor Lloyd θα ασχοληθεί με την παραδοσιακή διακόσμηση βιβλιοδεσιών με χρυσοτυπία, ξεκινώντας από την προετοιμασία του δέρματος και όλα τα στάδια ενδιάμεσα έως τη μέθοδο γυαλίσματος του χρυσώματος. Οι παρακολουθούντες θα έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν διάφορα δείγματα κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, από τη διακόσμηση ραχών των βιβλίων έως και ολόκληρων δερματόδετων βιβλιοδεσιών. Αυτό το σεμινάριο είναι μια μοναδική ευκαιρία να μάθει κανείς τα τεχνάσματα και τις παραδοσιακές τεχνκές των επαγγελματιών, πολλές εκ των οποίων σταδιακά λησμονούνται. Ολοκληρώνοντας τον κύκλο οι παρακολουθούντες θα έχουν την ευχέρεια και επαρκή γνώση ώστε να διακοσμούν βιβλιοδεσίες αποτελεσματικά και γρήγορα.
- ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ
Καθηγητής: John Mumford
Ημερομηνία: 14-18 Σεπτεμβρίου 2009 | Θέσεις: 8 | Κόστος παρακολούθησης: 530 € Το πενθήμερο αυτό σεμινάριο αποτελεί μια εισαγωγή στη Βυζαντινή βιβλιοδεσία. Το μοντέλο που θα κατασκευαστεί βασίζεται σε μία βυζαντινή βιβλιοδεσία του 15ου αιώνα από το ελληνικό χειρόγραφο που βρίσκεται στη Βρετανική Βιβλιοθήκη Royal.1.A.xv (Βίβλος, Οσίου Νείλου σχόλια επί του Άσματος των Ασμάτων).
Το πρακτικό αυτό σεμινάριο θα καλύπτει όλα τα στάδια κατασκευής αυτής της βιβλιοδεσίας. Μέσα από πρακτικές επιδείξεις οι παρακολουθούντες θα έχουν την δυνατότητα να μάθουν τις τεχνικές της βυζαντινής βιβλιοδεσίας και να τις εφαρμόσουν, ξεκινώντας από την ραφή των τετραδίων, το ράψιμο των χαρακτηριστικών κεφαλαριών, την προετοιμασία των πινακίδων, την επικάλυψη με δέρμα μέχρι και την κατασκευή των κλείστρων και τη διακόσμιση με σφραγίδες που έχουν αντιγραφεί από τα μοτίβα της βιβλιοδεσίας αυτής.
Δείγμα του αντίγραφου μοντέλου της βιβλιοδεσίας του Royal 1A.xv.
- ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΠΕΡΓΑΜΗΝΗΣ
Καθηγητές: Mariluz Beltran de Guevara & Flavio Marzo
Ημερομηνία: 21-25 Σεπτεμβρίου 2009 | Θέσεις: 8 | Κόστος παρακολούθησης: 530 € Στο σεμινάριο αυτό θα μελετηθούν οι ιδιότητες και η ιστορία της περγαμηνής σε σχέση με τη συντήρηση περγαμηνών χειρογράφων και βιβλιοδεσιών. Το σεμινάριο αποτελεί μια χρήσιμη αναθεώρηση των περασμένων τεχνικών και υλικών που χρησιμοποιούνταν για τη συντήρηση της περγαμηνής χειρογράφων και βιβλιοδεσιών. Έμφαση θα δοθεί, μέσω πρακτικών ασκήσεων, στην παρουσίαση διάφορων μεθόδων συντήρησης και στην αξιολόγηση παλαιότερων και σύγχρονων μεθόδων και υλικών που χρησιμοποιούνται στη συντήρηση, με κριτήριο τα πορίσματα της σύγχρονης έρευνας και την μακροπρόθεσμη διατήρηση της περγαμηνής.
Δομή και Πρόγραμμα
Τα μαθήματα ξεκινούν στις 09.00. Υπάρχει ένα μικρό πρωινό διάλειμμα στις 10.30 και κατόπιν το μεσημεριανό διάλειμμα στις 13.00 όπου οι μαθητές προσκαλούνται να γευματίσουν στην τράπεζα του μοναστηριού . Τα μαθήματα μετά το γεύμα συνεχίζουν έως τις 16.00. Μετά υπάρχει αρκετός χρόνος για περιήγηση στο νησί, επίσκεψη στο σπήλαιο της Αποκαλύψεως ή περίπατο στα στενά της πανέμορφης Χώρας . Τα μαθήματα παραδίδονται στην Αγγλική γλώσσα και προσφέρονται για προχωρημένους σπουδαστές και επαγγελματίες από τους χώρους της συντήρησης βιβλίων, της βιβλιοδεσίας, της βιβλιοθηκονομίας και της παλαιογραφίας. Καθώς τα σεμινάρια δεν είναι για επίπεδο αρχαρίων , οι παρακολουθούντες είναι απαραίτητο να είναι εξοικιωμένοι με τους όρους της βιβλιοδεσίας και να έχουν βασικές γνώσεις της ιστορίας του βιβλίου για τις περιόδους στις οποίες αναφέρονται τα σεμινάρια. Καλή γνώση βιβλιοδεσίας είναι απαραίτητη για τους ενδιαφερόμενους του 2ου και 3ου σεμιναρίου.
Αίτηση Συμμετοχής
Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων είναι η 31η Ιουλίου 2009. Για την συμμετοχή τους οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να στείλουν ένα μήνυμα με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στον Νικόλαο Σαρρή (info@patmosworkshop.com) αναφέροντας ως θέμα "Patmos Bookbinding Workshops 2009".Θα πρέπει να διευκρινίζεται το/α σεμινάριο/α που επιθυμούν να παρακολουθήσουν και ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα που να αναφέρει την εμπειρία τους, σχετική με τα σεμινάρια.
Χρονοδιάγραμμα Σεμιναρίων
| Καθηγητής | Σεμινάριο | Διάρκεια |
|---|---|---|
| John Sharpe | Κοπτικές βιβλιοδεσίες (θεωρία) | 31 Αυγούστου-4 Σεπτεμβρίου |
| Trevor Lloyd | Χρυσότυπη Διακόσμηση Βιβλιοδεσιών: Ιστορία και Τεχνική (πρακτική) | 7-11 Σεπτεμβρίου |
| John Mumford | Εισαγωγή στη Βυζαντινή Βιβλιοδεσία (πρακτική) | 14-18 Σεπτεμβρίου |
| Mariluz Beltran de Guevara & Flavio Marzo | Συντήρηση και Επιδιόρθωση Περγαμηνής (πρακτική) | 21-25 Σεπτεμβρίου |
Οι καθηγητές
Ο καθηγητής John Sharpe υπήρξε “Curator of Rare Books” στο Duke University, Durham από το 1967 έως το 1998. Η ιστορία των Κόπτικων και Βυζαντινών βιβλιοδεσιών έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνάς του καθ’όλη την καριέρα του. Τα τελευταία δέκα χρόνια έχει επικεντρωθεί στη μελέτη των υλικών, της τεχνοτροπίας και κατασκευής των Κόπτικων βιβλιοδεσιών από την αρχή της δημιουργίας του «κώδικα» έως το 1000 μ.Χ.Επί του θέματος αυτού έχει παραδώσει σεμινάρια, διαλέξεις και έχει συνεισφέρει εκτενώς ακαδημαϊκό χώρο με άρθρα του, στις Ηνωμένες Πολιτείες και εκτός αυτών. Γνωστό είναι το έργο του που αφορά στη μελέτη των βιβλιοδεσιών των χειρογράφων της Ιεράς Μονής Πάτμου.
Οργάνωση σεμιναρίων
Νικόλαος Σαρρής
Ο Νικόλαος Σαρρής είναι υπεύθυνος του εργαστηρίου συντήρησης βιβλίων και χειρογράφων της Ιεράς Μονής Πάτμου. Έχει εργασθεί ως συντηρητής βιβλίων στην Βρετανική Βιβλιοθήκη του Λονδίνου (2004-2006) και στο UCL Strang Print Room. Συνεργάζεται με το Ligatus Research Unit, Λονδίνο σε ερευνητικά θέματα σχετικά με το πρόγραμμα St. Catherine’s Library Conservation Project από το 2001 και με το Thesaurus Foundation σχετικά με το διεθνές πρόγραμμα συντήρησης και προστασίας της συλλογής χειρογράφων στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Καϊρου. Εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή με υποτροφία από το A.H.R.C. (Arts and Humanities Research Board) με θέμα "Classification of Finishing Tools in Byzantine/Greek Bookbinding: Establishing Links for Manuscripts from the Library of the St. Catherine’s Monastery in Sinai, Egypt."
Φωτογραφίες από τα σεμινάρια
