Βιβλιοθήκη
Η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου αποτελεί ένα από τα λίγα παραδείγματα ελληνικών μονών που διαθέτουν μια συνεχή δραστηριότητα από την ίδρυσή τους μέχρι και σήμερα. Ο μοναδικός πλούτος που διαφυλάχθηκε μέσα από μια αδιάκοπη πορεία 900 χρόνων ανάγει την Μονή σε ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία ανά τον κόσμο.
Η ιδιαιτερότητα της Βιβλιοθήκης της οφείλεται ακριβώς σ΄αυτό το γεγονός: στον συνεχή εμπλουτισμό και την επαύξηση του βιβλιακού υλικού (χειρογράφων κωδίκων, εντύπων βιβλίων) καθώς και την διαφύλαξη του σπουδαιότατου αρχείου εγγράφων. Τον δε αρχικό πυρήνα της αποτέλεσαν τα βιβλία και τα έγγραφα του ιδρυτή της Μονής Οσίου Χριστοδούλου (1088).
Απετέλεσε δε φάρο πνευματικής ακτινοβολίας σε όλη την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου αλλά και όλου του χριστιανικού κόσμου, από τους βυζαντινούς χρόνους έως και τις μέρες μας.
Το σημαντικότερο τμήμα της Βιβλιοθήκης συνίσταται από:
- 1.197 χειρόγραφους κώδικες που αναφέρονται στην Κλασσική έως την Μεταβυζαντινή περίοδο. Οι εικονογραφήσεις πολλών εξ αυτών είναι μοναδικής καλλιτεχνικής αξίας και ταυτόχρονα καλά διατηρημένες.
- Περισσότερα από 13.000 έγγραφα της ίδιας περιόδου, τα οποία αναφέρονται κυρίως στις σχέσεις της Μονής με τους Βυζαντινούς Αυτοκράτορες και το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως (του οποίου η Μονή αποτελεί έως σήμερα «Σταυροπήγιον») αλλά και με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τους Δυτικούς Ηγεμόνες. Μεγάλος αριθμός εγγράφων αναφέρεται επίσης στις οικονομικές και άλλου είδους σχέσεις που είχε αναπτύξει η Μονή στις γειτονικές της περιοχές αλλά και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου.
- Περισσότερα από 4.000 παλαίτυπα έντυπα βιβλία καθώς και
- Περισσότερα από 15.000 σύγχρονα έντυπα βιβλία και περιοδικές εκδόσεις.
Σήμερα, η διατήρηση και η έρευνα των κωδίκων και των εγγράφων που φυλάσσονται στην Βιβλιοθήκη είναι μεγίστης σημασίας, οπότε και ένα φωτογραφικό αρχείο το οποίο θα περιέχει αντίγραφα αυτών αποτέλεσε και αποτελεί μία προτεραιότητα για την Μονή.